Viên uống tránh thai hằng ngày: Hướng dẫn cho người mới

Chuyên gia viết bài: TS.BS. Ngô Thị Yên

Ủy viên thường vụ Hội Kế hoạch hóa Gia đình Việt Nam / Nguyên Trưởng khoa Kế hoạch hóa gia đình, Bệnh viện Từ Dũ TPHCM

Ngày cập nhật: 19/06/2026

Kể từ khi ra đời năm 1960 đến nay, viên uống tránh thai kết hợp (COC: Combined Oral Contraceptive) đã chứng tỏ là một biện pháp tránh thai hiệu quả cao, an toàn cho phụ nữ. Trong 64 năm qua, viên uống tránh thai phối hợp đã được cải tiến về thành phần và hàm lượng nhằm duy trì hiệu quả và độ an toàn cao đồng thời mang lại nhiều lợi ích khác cho người phụ nữ tuổi sinh đẻ. Số lượng phụ nữ sử dụng COC với mục đích tránh thai ngày càng gia tăng trên toàn thế giới.

1. Có cần khám phụ khoa trước khi bắt đầu uống thuốc tránh thai không? 

Thuốc tránh thai có một số chống chỉ định liên quan đến tình trạng sức khỏe của người phụ nữ khi bắt đầu dùng thuốc, trong đó có cả các chống chỉ định liên quan sức khỏe sinh sản như: nghi ngờ có thai hoặc đang có thai mà không biết, bệnh về vú… Do đó, phụ nữ nên được thăm khám toàn diện trước khi bắt đầu một biện pháp tránh thai hiệu quả cao và có thể dùng lâu dài như viên uống tránh thai phối hợp.

2. Nên uống thuốc tránh thai vào thời điểm nào trong ngày?

Uống mỗi ngày 1 viên. Thời điểm uống thuốc do người phụ nữ chọn sao cho phù hợp với thói quen sinh hoạt và lịch làm việc của mình; thường nên uống vào buổi tối trước khi đi ngủ là khó quên nhất và tác dụng phụ ngắn hạn, nếu có, cũng “trôi qua” nhẹ nhàng khi phụ nữ đang ngủ.  

3. Nên làm gì nếu quên uống một viên thuốc tránh thai?

Cần uống một viên ngay khi nhớ ra và tiếp tục uống mỗi ngày một viên như thường lệ.

4. Có thể uống thuốc tránh thai cùng với các loại thuốc khác không?

Không nên uống thuốc viên tránh thai cùng lúc với các loại thuốc khác, do tương tác thuốc có thể xảy ra và thay đổi hiệu quả của thuốc; nên uống cách nhau 2-3 tiếng.

5. Viên uống tránh thai có ảnh hưởng đến khả năng sinh con không?

Không. Viên uống tránh thai là một biện pháp tạm thời và có thể đảo ngược (temporary and reversible contraceptive), nghĩa là khi ngưng áp dụng biện pháp này, người phụ nữ sẽ trở về trạng thái sức khỏe sinh sản bình thường như trước đó. Thú vị hơn nữa, nhiều nghiên cứu đã chứng minh nhóm phụ nữ có sử dụng viên uống tránh thai phối hợp hàm lượng thấp- như loại đang có trên thị trường Việt nam- thì khả năng thụ thai trong vòng 5 năm sau khi ngưng thuốc còn gia tăng hơn so với nhóm phụ nữ chưa từng dùng thuốc.

6. Thuốc tránh thai có hiệu quả như thế nào trong việc ngăn ngừa mang thai?

Hiệu quả ngừa thai của viên uống tránh thai phối hợp đạt trên 99% – đã được nhiều nghiên cứu thực tế chứng minh.

7. Có cần sử dụng thêm biện pháp tránh thai khác khi uống thuốc tránh thai không?

• Khi đang uống viên thuốc tránh thai, người phụ nữ không cần sử dụng thêm biện pháp tránh thai khác. 
• Chỉ một số ít phụ nữ nếu bắt đầu vỉ thuốc tránh thai lần đầu tiên vào các thời điểm sau đây thì nên dùng thêm biện pháp hỗ trợ (như tránh giao hợp hoặc sử dụng bao cao su) trong 7 ngày kế tiếp. Đó là: a/bắt đầu sau 5 ngày đầu của chu kỳ kinh, hoặc b/ không có kinh, hoặc c/ bắt đầu từ tuần thứ 4 sau sinh nếu không cho con bú và chưa có kinh trở lại.

8. Có những loại viên uống tránh thai nào?

Có 2 loại chính: 

+ loại uống hàng ngày- uống liên tục trong tháng, hiệu quả tránh thai cao trên 99% 

+ loại uống khẩn cấp- uống sau khi đã quan hệ tình dục có nguy cơ mang thai, hiệu quả tránh thai thấp chỉ từ 79-80%.

9. Sự khác biệt giữa các loại viên uống tránh thai? 

10. Làm thế nào để chọn loại viên uống tránh thai phù hợp?

Bạn cần được thăm khám và tư vấn bởi bác sĩ chuyên về sản phụ khoa và /hoặc dược sĩ nhà thuốc trước khi quyết định loại viên thuốc tránh thai. Với loại uống hàng ngày dùng chủ động và lâu dài, bạn nên dùng trong 90 ngày đầu tiên theo hướng dẫn, để đủ thời gian đánh giá tác dụng phụ, nếu có của thuốc.

11. Viên uống tránh thai có làm tăng cân không?

Tuỳ loại. Nhiều nghiên cứu mới, được Hội ngừa thai châu Âu công bố năm 2021 cho thấy với thành phần thuốc có đặc tính không giữ nước, giữ muối và hàm lượng thuốc ở mức trung bình và thấp thì có đến hơn 82% phụ nữ không thay đổi cân nặng hoặc có giảm cân, chỉ hơn 10% phụ nữ có tăng cân nhẹ, trong đó một phần nguyên nhân có thể đến từ chế độ sinh hoạt hay ăn uống chưa phù hợp.

12. Viên uống tránh thai có giúp giảm mụn không?

Tuỳ loại. Nếu trong thành phần viên uống tránh thai chứa hoạt chất có tác dụng kháng androgen, không làm tăng tiết chất bã nhờn trên da mặt, thì sẽ giúp giảm đáng kể tình trạng mụn, nhất là các mức độ mụn từ trung bình đến nặng.

13. Viên uống tránh thai nào giúp giảm đau bụng kinh?

Các viên thuốc tránh thai có đặc tính không giữ nước giữ muối (progestin thế hệ 4…) và hàm lượng thuốc ở mức trung bình và thấp (30 µg và 20 µg)- đang có trên thị trường Việt nam hiện nay- giúp cải thiện đáng kể tình trạng đau bụng kinh, lượng kinh nhiều và chướng bụng mỗi khi hành kinh- đây là công bố năm 2013 từ một số nghiên cứu tiến hành trên nhóm phụ nữu dung viên thuốc tránh thai trong 6 chu kỳ.

14. Có cần kiểm tra định kỳ khi đang sử dụng thuốc tránh thai không?

Có. Kiểm tra định kỳ sức khỏe sinh sản mỗi 6 tháng- là tiêu chí bình thường của người phụ nữ tuổi sinh đẻ. Khi đang sử dụng viên thuốc tránh thai, việc kiểm tra định kỳ giúp người phụ nữ an tâm sử dụng thuốc lâu dài.

15. Sử dụng thuốc tránh thai có ảnh hưởng đến ham muốn tình dục không?

Nghiên cứu thực tế đã chứng minh: thuốc tránh thai hàm lượng thấp không tác động gì đến chất lượng cuộc sống của người phụ nữ, có cải thiện nhẹ về sức khỏe tình dục nhất là ở hình thái tăng phấn khích tình dục. 

16. Có thể ngừng uống thuốc tránh thai bất cứ lúc nào hay không?

Không nên ngừng đột ngột viên thuốc tránh thai khi chưa uống hết vỉ thuốc, vì có thể gây ra máu âm đạo không đúng chu kỳ. Khi hết vỉ thuốc, người phụ nữ hoàn toàn có thể ngưng uống vỉ mới khi không muốn tránh thai nữa hoặc muốn chuyển sang biện pháp tránh thai khác.

17. Viên uống tránh thai có tác dụng phụ gì không?

Tùy từng loại viên uống tránh thai hàng ngày, mà có thể gây ra một số tác dụng phụ như rối loạn kinh nguyệt, buồn nôn, căng cứng ngực, đau đầu, đau nửa đầu, tăng cân,… Nếu bạn gặp phải bất kỳ tác dụng phụ nào kéo dài hoặc nghiêm trọng, hãy đi khám bác sĩ để được tư vấn và điều chỉnh phương pháp tránh thai phù hợp

Ngoài ra, nguy cơ hình thành cục máu đông do thuốc tránh thai là rất hiếm, ước tính chỉ khoảng 5–9 trường hợp huyết khối tĩnh mạch trên mỗi 10.000 phụ nữ sử dụng trong một năm — so với 1–5 trường hợp ở nhóm không sử dụng. Đặc biệt, với phụ nữ khỏe mạnh và không có bệnh nền, nguy cơ này giảm dần theo thời gian và có thể trở về mức tương đương người không dùng thuốc sau khoảng 2 năm sử dụng.

Xem thêm:

• Viên uống tránh thai hàng ngày: hướng dẫn cho người mới sử dụng (Phần 2)
• Mối liên hệ giữa thuốc tránh thai và sức khoẻ làn da
• Phòng tránh thai & Viên uống tránh thai: Những điều bạn cần biết