Cúm ảnh hưởng đến người cao tuổi như thế nào?

Chuyên gia viết bài: TTND.GS.TS.BS. Ngô Quý Châu

Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam. Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội

Ngày cập nhật: 16/12/2025

1. Miễn dịch yếu đi theo tuổi làm giảm khả năng chống lại virus cúm

Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả hơn, nên dễ bị nhiễm virus nặng, trong đó có cúm. Khi nhiễm bệnh, lượng bạch cầu giúp tiêu diệt vi khuẩn và virus thường tăng cao trong máu và niêm mạc mũi. Thế nhưng, dù xuất hiện nhiều hơn, các bạch cầu này lại hoạt động kém hiệu quả, không tiêu diệt virus tốt như ở người trẻ. Kết quả là bệnh dễ tiến triển nặng và kéo dài. Không chỉ vậy, các tế bào miễn dịch khác – vốn có vai trò “báo động” và kích hoạt phản ứng phòng vệ – cũng suy yếu, sản xuất ít hơn những chất cần thiết giúp cơ thể chống lại virus.

Khi virus cúm xâm nhập, các tế bào ở niêm mạc mũi của người cao tuổi phản ứng viêm mạnh mẽ, gây nhiều khó chịu và tổn thương nhiều. Trong khi đó, khả năng nhận diện và trình diện virus cho hệ miễn dịch của các tế bào này lại bị giảm, khiến cơ thể phản ứng chậm dù lượng virus trong cơ thể tương đương người trẻ.

Quá trình lão hóa cũng làm cho các chất chống viêm tự nhiên trong cơ thể giảm dần, cơ thể phục hồi chậm hơn và phổi dễ bị tổn thương hơn sau nhiễm bệnh.

Tất cả những thay đổi này khiến người cao tuổi dễ mắc viêm phổi do virus, bệnh thường nặng và kéo dài hơn so với người trẻ. Vì vậy, việc phòng ngừa – đặc biệt là tiêm ngừa cúm hằng năm – đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe trước cúm mùa.

2. Cúm – mối nguy tiềm ẩn với người cao tuổi có bệnh mạn

Với người cao tuổi, đặc biệt là những bác đang có sẵn các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, cúm có thể khiến bệnh trở nên nặng hơn nhiều.

Ở những người mắc bệnh tim mạch, cúm có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các tình trạng nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ.

Với người bị tiểu đường, việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn khi nhiễm cúm. Phản ứng viêm do cúm gây ra có thể làm tăng đường huyết, từ đó dẫn tới các biến chứng nặng như nhiễm toan ceton – một tình trạng cấp cứu rất nguy hiểm.

Còn với các bác đang mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, cúm có thể kích hoạt những đợt bệnh cấp, làm tình trạng khó thở tăng lên, nhiều trường hợp phải nhập viện và có thể dẫn đến suy hô hấp.

Chính vì vậy, chúng tôi luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp phòng ngừa, bao gồm tiêm vaccine hoặc điều trị kháng virus sớm, để giảm thiểu tác động của cúm ở người cao tuổi, đặc biệt là những người có bệnh nền.

3. Người lớn tuổi dễ gặp biến chứng nặng nếu bị cúm

Vì hệ miễn dịch yếu dần theo thời gian và thường mắc thêm nhiều bệnh nền nên người lớn tuổi—nhất là từ 65 tuổi trở lên—bị cúm thì nguy cơ gặp biến chứng nặng là rất cao. So với người trẻ, người cao tuổi dễ phải nhập viện hơn và cũng có nguy cơ tử vong cao hơn nếu không được điều trị kịp thời.….

Mạng lưới Giám sát Nhập viện do Cúm tại Hoa Kỳ đã ghi nhận hơn 121.000 trường hợp nhập viện trong vòng 9 mùa dịch. Trong số này, 5,5% trường hợp tử vong, và đáng chú ý là 76% các ca tử vong này xảy ra ở người từ 65 tuổi trở lên.

Qua những thông tin trên, chúng tôi mong các bác hiểu rằng cúm không chỉ là bệnh nhẹ, đặc biệt với người có nhiều bệnh nền. Việc phòng bệnh, tiêm ngừa cúm hằng năm và theo dõi sức khỏe khi có triệu chứng là vô cùng quan trọng để bảo vệ chính mình và người thân trong gia đình.

Xem thêm:

• Người cao tuổi là đối tượng rất dễ bị tổn thương do cúm mùa!
• 12 câu hỏi thường gặp về tiêm phòng cúm cho người cao tuổi có bệnh mạn tính
• Có nên tiêm vaccine cúm cho người cao tuổi trước nguy cơ dịch chồng dịch?