Phòng cúm để bảo vệ cả gia đình trong thời điểm dễ lây nhiễm đầu năm 2026
Chuyên gia viết bài: TS.BS. Đào Hữu Thân
Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hà Nội.
Ngày cập nhật: 14/04/2026
Mục lục
1. Tình hình cúm đầu năm 2026 – “làn sóng quen mà lạ”
Là người trực tiếp theo dõi tình hình dịch bệnh truyền nhiễm, chúng tôi nhận thấy rằng cúm đầu năm nay đang có những diễn biến đáng chú ý. Trong mùa cúm 2025–2026, biến thể mới của vi rút cúm A/H3N2, được gọi là biến thể K, đang chiếm ưu thế tại nhiều quốc gia ở châu Á và trên thế giới. Theo hệ thống giám sát cúm toàn cầu, từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2025, biến thể này đã chiếm khoảng 1/3 số ca cúm H3N2 được ghi nhận, và đến tháng 12/2025, đã xuất hiện tại hơn 34 quốc gia.
Đáng chú ý, Indonesia đã ghi nhận trường hợp tử vong và các ca bệnh nặng do biến thể K, khiến cơ quan y tế nước này phải phát đi cảnh báo và tăng cường giám sát để hạn chế sự lây lan của vi rút. Từ xu hướng lây lan trong khu vực và những cảnh báo trên toàn cầu, rất có khả năng biến thể K của cúm A/H3N2 đã và đang lưu hành tại Việt Nam, đòi hỏi người dân không nên chủ quan và cần chủ động các biện pháp phòng bệnh.
2. Biến thể K của vi rút cúm A/H3N2 có điểm gì khác?
Biến thể K của cúm A/H3N2 là chủng mới xuất hiện trong năm 2025, với một số thay đổi quan trọng trong cấu trúc vi rút so với các chủng trước đây. Thay đổi này giúp vi rút dễ lây lan hơn. Về mức độ nặng, cho đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy biến thể K gây bệnh nặng hơn rõ rệt so với chủng cúm A/H3N2 trước. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn đặc biệt lưu ý người dân, bởi cúm A/H3N2 nói chung vẫn có thể gây bệnh nặng.
3. Ai là người dễ bị ảnh hưởng bởi cúm A/H3N2?
Không phải ai mắc cúm A/H3N2 cũng diễn tiến giống nhau. Có những người khi nhiễm cúm dễ chuyển nặng, phải nhập viện và nguy cơ tử vong cao hơn. Những người dễ bị ảnh hưởng bởi vi rút cúm:
- Người cao tuổi, nhất là từ 65 tuổi trở lên
- Trẻ em, đặc biệt <5 tuổi
- Phụ nữ mang thai
- Người có bệnh nền
4. Vắc xin cúm hiện nay có hiệu quả với biến thể K không?
Có. Vắc xin cúm mùa 2025–2026 vẫn có hiệu quả với biến thể K của cúm A/H3N2 đang lưu hành. Dữ liệu cuối năm 2025 tại Anh cho thấy vắc xin cúm mùa vẫn giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh nặng:
- Ở trẻ em, vắc xin giúp giảm 72–75% nguy cơ phải nhập viện hoặc cấp cứu.
- Ở người lớn, vắc xin giúp giảm 32–39% nguy cơ phải nhập viện hoặc cấp cứu do cúm A/H3N2 biến thể K.
Mẹ bầu tiêm vắc xin cúm giúp truyền kháng thể sang thai nhi, bảo vệ bé 6 tháng đầu.
Trong các loại vắc xin hiện nay, vắc xin cúm tứ giá đã được chứng minh hiệu quả với 4 chủng cúm, trong đó có H3N2. Cụ thể, trong mùa cúm 2018–2019, khi chủng A/H3N2 chiếm 24% số ca lưu hành, vắc xin cúm tứ giá giúp giảm 72% nguy cơ mắc cúm và giảm 86% nguy cơ nhập viện do cúm ở mẹ. Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi có mẹ được tiêm cúm trong thai kỳ, nguy cơ mắc cúm giảm 64,5% và nguy cơ trẻ phải đi khám bác sĩ giảm 65%. Như vậy, tiêm vắc xin cúm cho phụ nữ mang thai không chỉ là bảo vệ người mẹ, mà còn là món quà miễn dịch dành cho em bé ngay từ trong bụng mẹ.
Xem thêm:
- Tiêm phòng cúm – Tăng cường hàng rào bảo vệ cả gia đình
- Lưu ý quan trọng trước khi tiêm cúm mùa bạn cần biết
- Diễn tiến bệnh cúm trong mùa đông xuân 2025-2026
