Vì sao mẹ bầu và trẻ nhỏ cần tiêm phòng cúm mùa 2026-2027?
Chuyên gia viết bài: TS. BS. Bùi Chí Thương
Trưởng khối Sản, Bệnh viện Nhân Dân Gia Định
Ngày cập nhật: 23/09/2026
Mục lục
Virus cúm liên tục biến đổi. Vì vậy, vaccine cúm cũng được cập nhật hằng năm để phù hợp hơn với các chủng virus dự kiến lưu hành. Khi vaccine của mùa cúm mới có sẵn, chúng tôi thường khuyến cáo phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ chủ động tiêm sớm để củng cố hàng rào bảo vệ trước cúm và các biến chứng do cúm gây ra.
Vì sao vaccine cúm thường được cập nhật mỗi năm?
Cúm là virus có thể biến đổi liên tục qua từng mùa. Các chủng cúm lưu hành hiện nay có thể đã khác với các virus cúm lưu hành năm trước. Điều này đồng nghĩa với việc khả năng bảo vệ của các kháng thể có được từ lần tiêm chủng trước có thể không còn phù hợp hoàn toàn với các chủng virus đang lưu hành.
Chính vì vậy, WHO liên tục theo dõi diễn biến cúm trên toàn cầu và khuyến cáo cập nhật thành phần vaccine hằng năm, nhằm tăng mức độ phù hợp với các chủng cúm lưu hành trong cộng đồng. Theo đó, vaccine cúm mùa 2026-2027 đã được cập nhật thành phần theo khuyến cáo, trong đó có sự thay đổi của 2 trong 3 chủng virus cúm so với vaccine mùa cúm trước, đó là cúm A/H3N2 (subclade K, biến chủng mới đang lưu hành nổi trội trong cộng đồng hiện nay), và cúm B dòng Victoria.
Từ góc độ lâm sàng, tôi cho rằng đây là lý do rất quan trọng để khuyến nghị mọi người nên đi tiêm vaccine cúm mùa mới 2026-2027, ngay khi vaccine có mặt ở Việt Nam. Ai cũng cần phòng bệnh nhưng với những đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi cúm như phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, việc tiêm vaccine cúm cập nhật chủng càng đóng vai trò quan trọng hơn trong việc củng cố hàng rào miễn dịch để bảo vệ hiệu quả trước mùa cúm mới.
Vì sao phụ nữ mang thai cần đặc biệt lưu ý với cúm?
Tôi thường chia sẻ với các mẹ bầu rằng cúm không đơn thuần chỉ là vài ngày sốt hay mệt mỏi. Bởi trong quá trình mang thai, cơ thể người mẹ có nhiều thay đổi để đáp ứng nhu cầu phát triển của em bé. Những thay đổi về miễn dịch, tim mạch và hô hấp khiến mẹ bầu dễ gặp biến chứng khi mắc cúm. Trong một số trường hợp, bệnh có thể gây viêm phổi hoặc các vấn đề hô hấp nghiêm trọng phải nhập viện điều trị. Ngoài ra, một số nghiên cứu cũng cho thấy nhiễm cúm trong thai kỳ có liên quan đến nguy cơ sinh non hoặc trẻ sinh ra nhẹ cân.
Đó là lý do các tổ chức y tế trên thế giới đều khuyến cáo phụ nữ mang thai nên tiêm vaccine cúm. Không chỉ giúp bảo vệ người mẹ, vaccine còn mang lại lợi ích cho em bé. Các kháng thể được tạo ra sau tiêm chủng có thể truyền từ mẹ sang con qua nhau thai, giúp bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời khi chưa đủ tuổi tiêm vaccine cúm.
Điều mà các mẹ bầu có thể yên tâm là vaccine cúm bất hoạt hiện nay có thể được tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ và đã có nhiều dữ liệu chứng minh tính an toàn đối với cả mẹ và bé.
Với trẻ nhỏ thì cúm ảnh hưởng ra sao?
Ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, cúm có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng hơn. Một số các biến chứng có thể gặp phải bao gồm:
- Viêm tai giữa;
- Viêm xoang;
- Viêm phổi;
- Mất nước do sốt hoặc ăn uống kém;
- Làm nặng thêm các bệnh lý nền như hen phế quản.
Trong một số trường hợp hiếm gặp, trẻ có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng hơn như bệnh não hoặc viêm não liên quan đến cúm.
Chính vì vậy, vaccine cúm được khuyến cáo tiêm hằng năm cho tất cả trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên. Việc chủ động phòng ngừa giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng có thể xảy ra trong mùa cúm.
Cần làm gì trước mùa cúm 2026-2027?
Điều quan trọng mà tôi muốn nhấn mạnh với các gia đình là: Cúm không “đứng yên”, nên chúng ta cũng phải chủ động hơn trước chúng.
Như đã đề cập, vaccine cúm mùa 2026-2027 đã được cập nhật thành phần theo khuyến nghị mới nhất của WHO. Do đó, mẹ bầu và trẻ nhỏ nên tiêm loại vaccine đã được cập nhật này để có hiệu quả bảo vệ tốt hơn, thay vì chỉ dựa vào việc đã từng tiêm vaccine trước đó.
Bên cạnh tiêm chủng, các biện pháp như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp, vệ sinh bề mặt thường xuyên tiếp xúc, duy trì dinh dưỡng cân đối và nghỉ ngơi hợp lý vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe gia đình.
Cúm biến đổi liên tục và vaccine cũng được cập nhật, để tối ưu khả năng bảo vệ. Hãy chủ động phòng ngừa khi có vaccine cập nhật theo WHO, đồng thời giữ vệ sinh cá nhân, môi trường sống để bảo vệ toàn diện cho cả gia đình, nhất là những đối tượng yếu thế trước cúm như mẹ bầu và trẻ nhỏ.
Xem thêm:
