Mối liên hệ nguy hiểm giữa cúm và đái tháo đường
Chuyên gia viết bài: PGS.TS.BS Vũ Bích Nga
Nguyên Trưởng khoa Nội tiết – Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Nguyên Viện trưởng Viện Đái tháo đường và các bệnh rối loạn chuyển hóa – Trường Đại học Y Hà Nội.
Ngày cập nhật: 18/06/2026
Mục lục
Trong y học, những trải nghiệm thực tế là nguồn cảm hứng mạnh mẽ nhất cho việc nghiên cứu cải tiến phương pháp quản lý, điều trị bệnh. Trong bài viết này, tôi sẽ viết về những trải nghiệm của bản thân từ một ca biến chứng nặng do cúm ở người bệnh đái tháo đường, điều đã thúc đẩy tôi tìm hiểu sâu hơn về mối liên hệ giữa 2 tình trạng trên, cũng như tầm quan trọng của tiêm phòng cúm ở những người có bệnh đái tháo đường.
Chương I. Trải nghiệm đáng nhớ của tôi tại phòng hội chẩn
A. Bệnh nhân đầu tiên bị biến chứng nặng do cúm
Đó là một trường hợp khiến tôi không thể quên được. Anh đang điều trị ngoại trú tại khoa nội tiết, một người đàn ông 55 tuổi, đã nhập viện trong tình trạng nguy kịch do biến chứng của cúm. Anh có đái tháo đường típ 2 trong 7 năm, và chưa từng tiêm phòng cúm. Đợt đó khi nhiễm virus cúm, anh bị biến chứng viêm phổi nặng, kèm theo tình trạng nhiễm toan ceton, tình trạng rất nguy hiểm cần nhập viện cấp cứu.
B. Suy ngẫm về tầm quan trọng của tiêm phòng cúm
Anh đã đấu tranh từng giây với tử thần và vượt qua được cơn nguy kịch. Khi làm hồ sơ xuất viện cho anh, tôi đã ghi chú về việc anh cần tiêm phòng cúm ngay khi tình trạng bệnh ổn định lại. Chúng ta đã có vaccine phòng cúm hiệu quả, nếu được tiêm phòng trước đó, có thể anh đã không phải trải qua tất cả những khó khăn này. Một mũi tiêm dù đơn giản nhưng có thể phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm mà ta không lường trước.
Chương II. Hành trình tìm hiểu của tôi
A. Khám phá mối liên hệ giữa cúm và đái tháo đường
Sau sự kiện đáng nhớ đó, tôi đã bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về cúm và đái tháo đường. Tôi dành nhiều đêm, đọc các tạp chí y khoa và dữ liệu lâm sàng. Tôi nhận ra cơ chế phức tạp mà virus cúm tác động. Virus không chỉ gây ra tình trạng viêm hệ thống, mà còn làm tăng nguy cơ đề kháng insulin ảnh hưởng đến việc kiểm soát đường huyết.
B. Tại sao virus cúm rất nguy hiểm với người bệnh đái tháo đường?
Khi nhiễm virus cúm, cơ thể thường sẽ tạo ra một số hormone giúp tăng cường năng lượng để chống lại nhiễm trùng. Các hormon này khiến lượng đường trong máu tăng lên. Đặc biệt ở người đái tháo đường, khi đường huyết tăng thì chức năng miễn dịch của cơ thể cũng phần nào bị ảnh hưởng. Các tế bào bạch cầu có thể bị suy giảm khả năng tiêu diệt các tế bào nhiễm virus, tạo điều kiện cho virus cúm nhân lên nhanh chóng và gây ra nhiều biến chứng.
C. Mong muốn người bệnh hiểu tầm quan trọng của tiêm phòng cúm
Tôi nhận thấy tiêm phòng cúm không còn đơn thuần là phòng ngừa bệnh truyền nhiễm, mà còn là một phần cần thiết trong quản lý tổng thể bệnh đái tháo đường. Tôi muốn giải thích cho mọi người hiểu về mối liên hệ giữa cúm và đái tháo đường. Tôi muốn người bệnh nhận thức được rằng tiêm phòng cúm không chỉ giúp họ tránh được những đợt ốm khó chịu, mà còn bảo vệ họ khỏi những biến chứng nguy hiểm, giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Với mong muốn người bệnh hiểu hơn về tầm quan trọng của phòng ngừa cúm, chúng tôi thường giải thích và tư vấn về tiêm vaccine cúm trong quá trình thăm khám. Tuy nhiên, chúng tôi đã gặp phải một số khó khăn nhất định.
Chương III. Một số thử thách chúng tôi gặp phải
A. Người bệnh còn e ngại việc tiêm phòng
Mặc dù đã giải thích rõ ràng và tư vấn người bệnh đái tháo đường đi tiêm phòng cúm, nhiều người vẫn hoài nghi và e ngại. Tôi đã từng gặp những trường hợp từ chối tiêm phòng vì lo sợ tác dụng phụ, lo ngại vaccine ảnh hưởng đến đường huyết, nghĩ rằng cúm không nguy hiểm, hoặc tin vào các thông tin sai lệch khác về cúm và vaccine… Đây là một rào cản đòi hỏi cần phải tìm ra cách tiếp cận mới, chúng tôi cần thực hiện những hoạt động mạnh mẽ hơn nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng.
B. Hoạt động mà chúng tôi thực hiện
Theo đó, bên cạnh việc tư vấn trực tiếp tại phòng khám, chúng tôi cũng tham gia diễn thuyết tại các hội nghị khoa học cho các bác sĩ nội tiết trẻ, để các bạn về tư vấn cho những người bệnh mình đang điều trị. Chúng tôi cũng viết nội dung đăng trên website để phổ biến kiến thức đến nhiều người bệnh hơn. Dù vẫn còn thách thức phía trước, tôi tin rằng với sự kiên trì và nỗ lực, chúng tôi sẽ dần thay đổi được nhận thức của mọi người.
Chương IV. Cải tiến quy trình điều trị
A. Tích hợp tiêm phòng cúm vào kế hoạch quản lý đái tháo đường
Song song với việc nâng cao nhận thức cộng đồng, chúng tôi cũng tích hợp tiêm phòng cúm vào kế hoạch quản lý đái tháo đường tổng thể cho người bệnh. Chúng tôi lập lịch tiêm phòng cúm hàng năm, kết hợp với việc theo dõi HbA1c và các chỉ số khác. Kết quả của sự thay đổi này rất khả quan.
B. Câu chuyện của người bệnh: chất lượng cuộc sống được nâng cao
Một trong những câu chuyện tôi còn nhớ là của một chị, 62 tuổi, có đái tháo đường típ 2. Trước đây, chị đã nhập viện vì các đợt cúm biến chứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Sau khi tiêm phòng cúm theo lịch trình mỗi năm một lần, chị đã không còn một lần nhập viện nào trong hai năm liên tiếp. HbA1c của chị đang được kiểm soát ở mức 6.8%. Lần tái khám gần đây, chị chia sẻ niềm vui khi có thể tận hưởng cuộc sống mà không phải lo lắng về những đợt bệnh bất ngờ.
Câu chuyện của chị là một trong nhiều ví dụ thể hiện lợi ích của phòng ngừa cúm cho cộng đồng đái tháo đường.
Chương V. Lời nhắn gửi đến mọi người
Cuối cùng, qua hành trình tìm hiểu và áp dụng lâm sàng này, tôi muốn gửi lời nhắn nhủ đến những ai đang có đái tháo đường, vai trò của các bạn là vô cùng quan trọng trong quản lý và phòng ngừa bệnh. Bạn không chỉ là người nhận sự chăm sóc mà còn là đối tác tích cực trong quá trình điều trị. Việc tuân thủ kế hoạch điều trị, bao gồm cả tiêm phòng cúm định kỳ, không chỉ giúp tránh khỏi nhiều biến chứng nguy hiểm mà còn giúp bạn kiểm soát đường huyết tốt hơn. Hãy chủ động trao đổi với bác sĩ, đặt câu hỏi khi có thắc mắc, và chia sẻ những thay đổi trong tình trạng sức khỏe. Sự hợp tác chặt chẽ giữa bác sĩ và người bệnh chính là chìa khóa để đạt được kết quả điều trị tối ưu và nâng cao chất lượng cuộc sống ngày một tốt hơn.
Xem thêm:
- Bệnh cúm ở người đái tháo đường có nguy hiểm không?
- Người bị đái tháo đường cần được tiêm phòng cúm hằng năm
- Thông tin hữu ích về tiêm phòng cúm cho người bệnh đái tháo đường và người chăm sóc (Phần 2)
