Chủ động phòng ngừa trước nguy cơ cúm và các bệnh hô hấp gia tăng (Phần 1)

Chuyên gia viết bài: GS.TS. Vũ Sinh Nam
Tổng Thư ký Hội Y học Dự phòng Việt Nam
Ngày cập nhật: 10/09/2026
Mục lục
Cúm mùa và các bệnh hô hấp thường dễ bị xem nhẹ, nhất là khi triệu chứng ban đầu có thể giống cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, cúm không chỉ là một bệnh nhẹ thoáng qua. Ở một số nhóm nguy cơ cao, bệnh có thể tiến triển nặng, làm trầm trọng bệnh nền hoặc dẫn đến biến chứng cần nhập viện.
Đặc biệt, ở các quốc gia khí hậu nhiệt đới gió mùa như Việt Nam chúng ta, cúm lại lưu hành quanh năm, việc gia tăng các bệnh hô hấp có thể dẫn đến nguy cơ đồng nhiễm hoặc bội nhiễm, dẫn đến nhiều biến chứng nặng nề hơn và điều trị cũng khó khăn hơn.
Bệnh hô hấp vẫn có thể tăng trong mùa hè
Cúm mùa và COVID-19 đều là bệnh do vi rút gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp. Khi nhiều tác nhân hô hấp cùng lưu hành, nguy cơ mắc bệnh hoặc đồng nhiễm vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở những người có hàng rào miễn dịch khiếm khuyết, như trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền.
Gần đây, một số cơ sở y tế tại Hà Nội theo ghi nhận từ CDC cho thấy xu hướng gia tăng các ca đến khám và điều trị COIVD-19, trong khi cúm vẫn lưu hành quanh năm tại Việt Nam. Đây không nhất thiết là dấu hiệu của một đợt bùng phát dịch lớn, nhưng là hồi chuông cảnh báo để mỗi gia đình quan tâm hơn đến việc phòng bệnh, theo dõi sức khỏe và tiêm chủng đúng thời điểm.

Vì sao bệnh hô hấp vẫn có thể gia tăng khi thời tiết nóng?
Nhiều người cho rằng mùa hè nắng nóng thì vi rút hô hấp ít có cơ hội lây lan. Tuy nhiên, trên thực tế, mùa hè cũng là thời điểm gia đình đi du lịch, trẻ em tham gia các hoạt động ngoài trời, nhiều người tập trung tại sân bay, nhà ga, trung tâm thương mại hoặc khu vui chơi. Những môi trường đông người có thể tạo điều kiện cho vi rút hô hấp lây truyền.
Bên cạnh đó, việc ở lâu trong phòng kín, sử dụng điều hòa liên tục và hạn chế thông khí có thể làm không khí kém lưu thông. Điều hòa không gây bệnh, nhưng trong không gian kín, vi rút hô hấp có thể tồn tại và lây lan dễ hơn nếu có người đang mang mầm bệnh.
Những nhóm người cần được bảo vệ nhiều hơn trước cúm
Phần lớn người bệnh mắc cúm có thể hồi phục sau vài ngày đến một tuần. Tuy nhiên, chúng tôi đặc biệt lưu ý một số nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng hơn, bao gồm:
- Trẻ nhỏ
- Phụ nữ mang thai
- Người cao tuổi
- Người mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi, đái tháo đường, bệnh thận hoặc các bệnh nền khác
- Người có hệ miễn dịch suy yếu
Với các nhóm này, việc theo dõi triệu chứng và chăm sóc y tế kịp thời rất quan trọng. Nếu người bệnh có biểu hiện khó thở, đau tức ngực, sốt kéo dài, mệt nhiều hoặc tình trạng xấu đi, gia đình nên liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn và thăm khám.
Xem thêm:
