Kiểm soát tình trạng khó ở trước kỳ kinh như thế nào?
Chuyên gia viết bài: PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết
Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, TP. HCM
Ngày cập nhật: 29/01/2026
Mục lục
Nhiều phụ nữ cảm thấy mệt mỏi, đau bụng, đau ngực hoặc thay đổi tâm trạng trước kỳ kinh nguyệt. Nếu những triệu chứng này không quá nghiêm trọng, biết chăm sóc bản thân đúng cách có thể giúp bạn trải qua thời gian này nhẹ nhàng và dễ chịu hơn.
1. Kiểm soát triệu chứng nhẹ bằng cách thay đổi lối sống
Trước hết, bạn có thể viết nhật ký theo dõi các triệu chứng hàng ngày để nhận biết chu kỳ và mức độ khó chịu, từ đó chủ động điều chỉnh sinh hoạt, nghỉ ngơi hay công việc phù hợp hơn. Tập thể dục nhẹ nhàng như aerobic, yoga, pilate cũng có thể giúp cơ thể thư giãn, cải thiện tâm trạng và giảm cảm giác đau nhẹ.
Về chế độ ăn uống, hãy ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế muối, đường, caffeine, rượu. Một số nghiên cứu cho thấy, việc tăng cường các thực phẩm chứa carbohydrate phức hợp (như gạo lứt, yến mạch) có thể giúp giảm bớt khó chịu. Bên cạnh đó, bổ sung canxi và vitamin D nếu bạn bị thiếu hụt cũng được khuyến khích.
Với những ai thường bị ảnh hưởng nhiều về cảm xúc, liệu pháp tâm lý hành vi có thể là một hướng hỗ trợ hiệu quả. Thông qua việc nhận diện suy nghĩ tiêu cực, học cách điều chỉnh cảm xúc, và xây dựng kế hoạch hành động ứng phó dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia tâm lý, bạn có thể thấy dễ chịu và kiểm soát bản thân tốt hơn.
Tuy những thay đổi về lối sống và chế độ dinh dưỡng có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng tiền kinh nguyệt, nhưng khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hoặc dai dẳng, việc thăm khám để hiểu rõ nguyên nhân và can thiệp điều trị trở nên cần thiết. Điều trị cần tiếp cận toàn diện và cá thể hóa, kết hợp nhiều biện pháp như thay đổi lối sống, hỗ trợ tâm lý, điều trị bằng thuốc và các phương pháp bổ trợ.
2. Kiểm soát rối loạn tâm lý tiền kinh nguyệt bằng cách sử dụng thuốc
Rối loạn tâm lý tiền kinh nguyệt chủ yếu bắt nguồn từ sự dao động của hormone sinh dục nữ (estrogen và progesterone) trong chu kỳ rụng trứng, kết hợp với rối loạn điều hòa serotonin – một chất dẫn truyền thần kinh ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng. Chính sự mất cân bằng này khiến nhiều phụ nữ trải qua cảm giác buồn bã, lo âu, cáu gắt hoặc mệt mỏi kéo dài trước kỳ kinh.
Với những trường hợp có triệu chứng vừa đến nặng, các thuốc thuộc nhóm chống trầm cảm ức chế tái hấp thu serotonin thường được lựa chọn. Các thuốc như fluoxetine hay sertraline mang lại hiệu quả trong việc giảm cảm giác lo âu, trầm buồn, và cáu gắt, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống trong những ngày trước kỳ kinh.
Đối với phụ nữ có nhu cầu tránh thai, thuốc tránh thai phối hợp chứa drospirenone và ethinylestradiol là lựa chọn được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt dành riêng cho điều trị rối loạn tâm lý tiền kinh nguyệt. Thuốc giúp ổn định nội tiết tố, giảm dao động hormone, từ đó cải thiện các triệu chứng tiền kinh nguyệt. Nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng thuốc tránh thai phối hợp không chỉ làm giảm cảm giác khó chịu mà còn giúp phụ nữ duy trì hiệu quả công việc và sinh hoạt hàng ngày.
Trong những trường hợp không đáp ứng với các phương pháp kể trên, bác sĩ có thể cân nhắc các liệu pháp nội tiết chuyên sâu hơn. Tuy nhiên, các thuốc này thường gây tác dụng phụ như bốc hỏa, khô âm đạo, nguy cơ loãng xương hoặc rối loạn chuyển hóa, nên chỉ được chỉ định khi thật sự cần thiết.
Dù chọn phương pháp nào, điều trị cần được cá thể hóa, theo dõi sát sao và kết hợp nhiều biện pháp để đạt hiệu quả tốt nhất cho từng người phụ nữ.
