Cẩm nang chăm sóc người bệnh đái tháo đường khi mắc cúm
Chuyên gia viết bài: GS.TS.BS.NGND Trần Hữu Dàng
Chủ tịch Liên đoàn Nội tiết Đông Nam Á (AFES)
Uỷ viên BCH Tổng hội Y học Việt Nam
Chủ tịch Hội Nội tiết & Đái tháo đường Việt Nam
Phó giám đốc Đại học Duy Tân kiêm Hiệu trưởng Trường Y Dược
Nguyên Phó Hiệu trưởng trường Đại học Y Dược Huế
Ngày cập nhật: 24/12/2025
Mục lục
1. Khi nào cần nhập viện nếu người có đái tháo đường bị cúm?
Tôi luôn nhắc người có đái tháo đường rằng đừng chủ quan khi mắc cúm, vì virus có thể gây biến chứng nhanh và nặng hơn bình thường. Vì vậy, nếu đang bị cúm mà bạn thấy khó thở, thở nhanh, đau tức ngực, tim đập dồn dập, hoặc bắt đầu lơ mơ, yếu đi, không còn tỉnh táo như mọi ngày, thì đó là những dấu hiệu rất nguy hiểm – cần đến bệnh viện ngay.
Tương tự, khi bạn không ăn uống được, nôn ói liên tục, sốt cao kéo dài trên 2 ngày, hoặc đường huyết cứ lúc lên, lúc xuống, không kiểm soát dù đã dùng thuốc, thì không chờ đợi mà nên đi khám. Những biểu hiện như ho khạc đờm vàng xanh, ho ra máu, tăng khó thở, mệt mỏi, tăng nhịp tim, sưng phù ở mắt cá chân, chân, bụng và các vùng khác… cũng là dấu hiệu cơ thể đang thực sự kêu cứu. Không ít bệnh nhân đái tháo đường tôi từng gặp đã rơi vào viêm phổi, suy hô hấp hay thậm chí tụt huyết áp chỉ vì đến viện quá muộn.
Nếu bạn chỉ mệt, sốt, ho nhẹ nhưng vẫn tỉnh táo, ăn uống được và giữ được đường huyết ổn định, bạn có thể theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, hãy nhớ nếu sau 2–3 ngày tình trạng không cải thiện, hoặc có dấu hiệu xấu đi – hãy liên hệ bác sĩ ngay.
2. Nguyên tắc sử dụng thuốc khi bị cúm ở người có đái tháo đường.
Khi đã xác định bạn bị cúm, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng virus cúm cho bạn nếu phù hợp. Không nên tự mua thuốc kháng virus để uống mà không có sự tư vấn của bác sĩ. Ngoài ra thời điểm dùng thuốc kháng virus rất quan trọng. Thuốc cần được sử dụng sớm trong 48 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng, vì đó là thời gian giúp thuốc phát huy hiệu quả. Tiếc là trên thực tế, nhiều người đến viện muộn, chẩn đoán chậm, khiến không ít trường hợp bỏ lỡ thời điểm điều trị tối ưu. Nghiên cứu cho thấy chỉ 15–37% người thuộc nhóm nguy cơ cao được dùng kháng virus đúng lúc, vô tình làm tăng nguy cơ tử vong, kéo dài thời gian nằm viện và chi phí y tế.
Bên cạnh đó, giữ cho đường huyết ổn định cũng rất quan trọng. Khi ốm, đường huyết dễ “leo thang”, vì vậy đôi khi cần điều chỉnh liều thuốc hoặc theo dõi sát hơn theo hướng dẫn của bác sĩ.
3. Những câu hỏi thường gặp ở người bệnh đái tháo đường khi nhiễm cúm
Khi sốt cao do cúm có làm tăng đường huyết không?
Có, bởi khi bị sốt vì cúm, cơ thể thường rơi vào trạng thái “căng thẳng” và tự động tiết ra các hormon làm tăng đường huyết. Đồng thời, insulin lại hoạt động kém hiệu quả hơn, khiến đường huyết dễ tăng cao.
Nôn ói liên tục hoặc mệt không ăn được có dẫn đến hạ đường huyết không?
Có. Nếu bạn không ăn được, hoặc nôn ói nhiều nhưng vẫn dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết như bình thường, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng thiếu năng lượng nhưng thuốc vẫn có tác dụng, và điều này làm đường huyết tụt xuống.
Khi đường huyết lúc tăng (do sốt cao khi bị cúm), lúc giảm (do nôn ói liên tục hoặc mệt không ăn được) có cần điều chỉnh thuốc điều trị đái tháo đường không?
Cần, nhưng không được tự ý điều chỉnh. Trong những ngày bị cúm kèm theo sốt cao hoặc nôn ói ăn kém, cần kiểm tra đường huyết mỗi 2–3 giờ. Việc tăng hay giảm liều thuốc phải theo hướng dẫn của bác sĩ. Mỗi cơ thể phản ứng khác nhau, và điều chỉnh sai có thể khiến tình trạng nặng hơn.
Có nên ngưng tập thể dục khi đang bị cúm?
Nếu đang sốt từ 38°C trở lên, cảm thấy mệt, đau cơ, khó thở hay có bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng hô hấp nào (như ho, khó thở, đau ngực, thở nhanh, tím môi,…), hãy tạm dừng tập luyện và ưu tiên nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi đường huyết. Khi không còn sốt (hết sốt ít nhất 24–48 giờ), không mệt, cảm thấy đủ sức và đường huyết ổn định có thể vận động lại bằng những bài tập rất nhẹ nhàng trong nhà khoảng 10 – 15 phút. Hãy bắt đầu chậm, từ từ, và dừng ngay nếu cảm thấy mệt hơn.
Xem thêm:
- Bệnh cúm ở người đái tháo đường có nguy hiểm không?
- Người bị đái tháo đường cần được tiêm phòng cúm hằng năm
