Tổng quan về chóng mặt

Bạn đã có tài khoản, đăng nhập tại đây.

Chóng mặt

Tổng quan những điều cần biết

acare chong mat

Chóng mặt là gì?

Chóng mặt là tình trạng người bệnh cảm thấy mất thăng bằng, xoay tròn, lảo đảo hay có thể cảm giác lắc lư hoặc nghiêng ngã.

Chóng mặt là một triệu chứng & là biểu hiện của nhiều bệnh từ nhẹ đến nặng (có thể đe dọa tính mạng). Các triệu chứng khác có thể đi kèm chóng mặt bao gồm ngất xỉu, mất cân bằng, nhức đầu, nhìn mờ.

Tùy vào vị trí bị tổn thương mà chóng mặt có thể được gây ra do nguyên nhân tiền đình trung ương hoặc tiền đình ngoại biên.

 

Phân biệt choáng váng/xây xẩm và chóng mặt?

Choáng váng/xây xẩm là một cảm giác đôi khi rất khó mô tả, thường làm cho người bệnh cảm thấy như mình sắp ngã, hoặc làm cho người bệnh cảm thấy lâng lâng, khó đi đứng.

Chóng mặt: cảm thấy bản thân đang quay, lắc lư hoặc nghiêng hoặc cảm giác xung quanh đang di chuyển/xoay tròn. Những cảm giác có thể kéo dài vài giây, giờ hoặc ngày. Chóng mặt có thể nặng hơn khi di chuyển đầu, thay đổi vị trí, ho hoặc hắt hơi. Một số người bị chóng mặt có thể kèm buồn nôn và nôn.

Phân biệt chóng mặt do nguyên nhân ngoại biên và trung ương:

 

Nguyên nhân ngoại biên

Nguyên nhân trung ương

Tần suất

Thường gặp, chiếm 80% trường hợp

Ít gặp hơn

Khởi phát

Đột ngột

Từ từ

Cường độ

Dữ dội, rầm rộ

Âm ỉ, nhẹ

Thời gian

Ngắn, vài giây, vài phút.

Lặp lại, tái phát từng đợt.

Kéo dài nhiều ngày, tuần, tháng.

Mạn tính.

Xoay đầu

Tăng triệu chứng

Không ảnh hưởng

Rung giật nhãn cầu khi thăm khám

Xoay ngang xoắn rồi giảm dần và ngưng

Thẳng đứng hoặc khó xác định

Ù tai, đau tai

Không

Màng nhĩ

Có thể bất thường

Bình thường

Triệu chứng thần kinh trung ương

Không

Thường gặp

Các bệnh thường gặp

Chóng mặt tư thế lành tính

Viêm dây thần kinh tiền đình,

viêm mê nhĩ

Viêm tai do virus Herpes

zoster

Bệnh Meniere

Viêm tai giữa

Chấn thương

Nhiễm độc thuốc

Aminoglycoside, rượu,

heroin….

Đau nửa đầu Migraine

Thiếu máu não

Nhồi máu tiểu não và xuất huyết

Dị tật Chiari

Xơ cứng rải rác

U thân não, tiểu não, thoái hoá

tiểu não

 

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ ngay

  • Đau đầu mới xuất hiện hoặc nặng hơn
  • Sốt
  • Nhìn mờ
  • Nói hoặc nghe khó
  • Yếu/liệt hay tê tay chân
  • Đau ngực
  • Nôn liên tục
  • Lớn hơn 60 tuổi
  • Tiền căn bị đột quỵ, tiểu đường, hút thuốc lá nhiều

VNBET190868

Các xét nghiệm hay các nghiệm pháp giúp chẩn đoán

Bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm hay thực hiện một số nghiệm pháp giúp chẩn đoán và tìm nguyên nhân của chóng mặt bao gồm:

  • Đo thính lực
  • Nghiệp pháp đánh giá cách đi bộ và giữ thăng bằng
  • Nghiệp pháp đánh giá mắt hoạt động như thế nào khi quan sát vật thể chuyển động và khi đầu bạn quay từ bên này sang bên kia
  • Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ yêu cầu chụp MRI não.

 

Điều trị

  • Dùng thuốc & các bài tập luyện
  • Bác sĩ cũng có thể dùng các loại thuốc để điều trị theo nguyên nhân & một số thuốc giúp giảm chóng mặt buồn nôn và nôn. Tùy thuộc vào tình trạng và mức độ nặng của bệnh nhân mà thời gian sử dụng thuốc có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần hoặc vài tháng.
  • Ngoài việc dùng thuốc, bệnh nhân bị chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (chóng mặt tiền đình ngoại biên) có thể thực tập bài tập sau đây để giúp phòng ngừa chứng
  • Chóng mặt tái phát. Đây là nghiệm pháp Brandt-Daroff. Bệnh nhân giữ mỗi vị trí trong khoảng 30 giây; tập 10 lần buổi sáng, chiều và tối.

Nghiệm pháp Brand-Daroft

  • Tư thế 1: Ngồi thẳng và đầu (mặt) nhìn thẳng phía trước
  • Tư thế 2: Ngã thân người qua 1 bên (phải) và nằm xuống giường (nằm nghiêng) xoay đầu nhanh 45 độ để mặt hướng lên trên trần nhà, giữ nguyên tư thế này trong 30 giây
  • Tư thế 3: Xoay trả đầu nhanh về tư thế nằm nghiêng rồi ngồi thẳng dậy như tư thế 1
  • Tư thế 4: Nằm nghiêng xuống giường như tư thế 2 nhưng ở bên ngược lại (trái) và cũng xoay đầu

Phẫu thuật: được chỉ định khi

  • Bệnh Meniere kháng trị, thính lực bị tổn thương.
  • Phẫu thuật u ảnh hưởng đến hệ thống tiền đình.

VNBET190868