Những lưu ý khi dùng viên uống tránh thai

Bạn đã có tài khoản, đăng nhập tại đây.

Viên uống tránh thai

Những điều cần lưu ý

vien uong tranh thai hang ngay

Hỏi và đáp

Những thắc mắc nhiều người cùng quan tâm khi dùng thuốc ngừa thai:

Hiện có nhiều biện pháp ngừa thai khác nhau. Tuy nhiên, không có công thức chung nào có thể áp dụng cho tất cả mọi người. Việc lựa chọn biện pháp ngừa thai nào phụ thuộc nhiều yếu tố và đánh giá của bác sĩ với từng trường hợp riêng biệt. Hy vọng các tình huống dưới đây sẽ giúp bạn có thêm thông tin để tham khảo, và có thể trao đổi với bác sĩ hiệu quả hơn để lựa chọn loại thuốc ngừa thai phù hợp cho mình. 

1. Tôi hay quên thuốc.

Tôi hay quên thuốc lắm. Liệu tôi có dùng thuốc ngừa thai được không?

Không phải một mình bạn là người hay quên thuốc. Các khảo sát cho thấy 14% số người dùng thuốc ngừa thai quên từ 2 liều trở lên mỗi tháng, 50% quên từ 3 liều trong chu kỳ thứ 3 từ khi dùng thuốc. Quên thuốc là một trong những nguyên nhân quan trọng gây có thai ngoài ý muốn trong khi đang dùng thuốc ngừa thai.1

Việc đầu tiên, bạn cần luôn giữ tờ thông tin hướng dẫn sử dụng thuốc trong ví, trong cặp để có thể đọc khi cần. Khi phát hiện ra quên thuốc, trước tiên hãy đọc và làm theo thông tin hướng dẫn của nhà sản xuất. Bạn cũng có thể liên hệ với bác sĩ, dược sĩ để được tư vấn thêm.

Bên cạnh đó, bạn có thể áp dụng những bí quyết nhỏ sau đây để tránh quên thuốc:2

  • Dùng vào cùng một giờ mỗi ngày để giúp dễ nhớ hơn.
  • Cố gắng dùng thuốc cùng với một việc nào đó bạn làm hằng ngày (trong bữa ăn, sau khi tắm, trước khi đi ngủ, v.v...).
  • Có thể mua thêm 1 vỉ dự phòng: 1 vỉ để ở nhà, 1 vỉ để trong cặp/giỏ/ba lô, trong trường hợp bạn nhớ ra mình quên thuốc và không đang ở nhà, bạn có thể dùng vỉ dự phòng. Tuy nhiên,cần dùng đúng ngày đang uống hiện tại.
  • Chú ý trong trường hợp nếu bạn du lịch đến những nước lệch múi giờ nhiều, cần chỉnh lại giờ uống thuốc.
  • Cài chuông điện thoại vào giờ bạn dùng thuốc mỗi ngày.

Nếu cuối cùng bạn vẫn không thể khắc phục được tình trạng quên thuốc, bạn có thể thảo luận với bác sĩ để cân nhắc sử dụng các biện pháp ngừa thai khác phù hợp. 

2. Kinh nguyệt của tôi không đều.

Phải dùng thuốc ngừa thai ra sao nếu kinh nguyệt của tôi không đều?

Có nhiều nguyên nhân gây kinh nguyệt không đều. Để tìm nguyên nhân và hướng điều trị, bạn cần đi khám để được bác sĩ đánh giá và tư vấn.

Nếu bạn có kinh nguyệt không đều và cần dùng thuốc ngừa thai, bác sĩ có thể cân nhắc cho bạn dùng loại thuốc ngừa thai kết hợp. Khi dùng thuốc ngừa thai kết hợp, chu kỳ kinh nguyệt của bạn phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc ngừa thai. Các thuốc ngừa thai truyền thống có chứa nội tiết tố estrogen và progestin, tương tự với nội tiết sinh sản trong cơ thể. Dù đang uống thuốc ngừa thai loại 21+7; 21+5+2 hoặc 24+4, bạn sẽ ra kinh trong quá trình dùng viên giả dược (không nội tiết).3

Ngoài ra, một số phụ nữ kinh nguyệt không đều do bị một tình trạng là hội chứng buồng trứng đa nang. Đây là tình trạng mất cân bằng nội tiết, gây kinh nguyệt không đều, lông mọc nhiều bất thường, và mụn. Dùng thuốc ngừa thai có thể giúp cải thiện các triệu chứng này bằng cách cân bằng lại nội tiết tố, giảm lượng testosterone, và điều hòa kinh nguyệt.3

Bạn băn khoăn không biết phải bắt đầu dùng thuốc ngày nào vì kinh nguyệt của bạn không đều? Đối với thuốc ngừa thai kết hợp, bạn có thể bắt đầu sử dụng vào bất kỳ thời điểm nào trong chu kỳ kinh. Tuy nhiên, nếu bắt đầu sử dụng >5 ngày sau khi bắt đầu có kinh, bạn cần tránh quan hệ hoặc dùng biện pháp ngừa thai dự phòng trong 7 ngày đầu dùng thuốc.4 

3. Tôi đang cho con bú.

Phải dùng thuốc ngừa thai ra sao nếu tôi đang cho con bú?

Đối với phụ nữ đang cho con bú, có nhiều biện pháp ngừa thai có thể lựa chọn như thuốc ngừa thai chỉ chứa progestin, đặt vòng tránh thai, dùng bao cao su hoặc triệt sản (nếu bạn đã đủ bé).5 Trong đó, thuốc ngừa thai chỉ chứa progestin thường được bác sĩ khuyến cáo sử dụng. Tác dụng chính của nó là để làm dày chất nhầy cổ tử cung, do vậy tinh trùng không thể đi qua cổ tử cung để đến gặp trứng được và quá trình thụ tinh không thể diễn ra.6

4. Tôi vừa quan hệ không dùng biện pháp ngừa thai.

Tôi vừa quan hệ không dùng biện pháp ngừa thai. Giờ tôi có thể dùng thuốc ngừa thai nào?

Nếu vừa quan hệ mà không dùng biện pháp ngừa thai bảo vệ, có thể bạn cần phải dùng viên ngừa thai khẩn cấp. Với loại này, bạn cần dùng càng sớm càng tốt sau khi đã quan hệ tình dục mà không dùng biện pháp ngừa thai. Đây không phải là loại thuốc hiệu quả 100%. Bạn dùng càng sớm, hiệu quả sẽ càng cao.7 Hiện có hai loại thuốc ngừa thai khẩn cấp:

  • Loại chứa ulipristal (UPA-EC): Loại này có thể dùng trong thời gian 5 ngày (120 tiếng đồng hồ) sau khi có quan hệ không dùng biện pháp ngừa thai. Loại này không khuyến cáo dùng khi đang cho con bú.7
  • Levonorgestrel (LNG-EC) có thể dùng trong thời gian 3 ngày (72 tiếng đồng hồ) sau khi có quan hệ không dùng biện pháp ngừa thai.7 Loại thuốc này có thể dùng ở phụ nữ đang cho con bú.8

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các thuốc này không nên dùng dài hạn. Nếu dùng kéo dài, sẽ tăng nguy cơ các tác dụng phụ như: đau đầu, buồn nôn, đau bụng, xuất huyết, chu kỳ kinh nguyệt kéo dài.9 Ngoài ra, sau khi dùng thuốc nếu có các dấu hiệu như đau bụng dữ dội vào 3-5 tuần sau khi dùng thuốc, hoặc xuất huyết kéo dài hơn 1 tuần, bạn cần đi khám bác sĩ ngay.10 

5. Tôi bị béo phì.

Tôi bị béo phì. Nếu dùng thuốc ngừa thai có gây tăng cân không?

Thông thường, các loại thuốc ngừa thai phối hợp có thể có một số tác dụng phụ như gây tăng cân. Tuy nhiên, các tác dụng phụ này thường ở mức độ nhẹ và tự khỏi trong 2-3 tháng.11

Một số loại thuốc ngừa thai hiện nay chứa hàm lượng nội tiết thấp hơn và các loại progestin thế hệ mới (như dropirenone), giúp ít gây giữ muối nước hơn, nhờ đó ít gây tăng cân hơn.12 

6. Tôi bị nổi mụn nhiều.

Tôi bị nổi mụn nhiều, phải dùng thuốc ngừa thai loại nào để không bị nổi mụn thêm nữa?

Mụn khởi phát do bã nhờn bị tiết quá nhiều, có thể do rối loạn nội tiết. Bên cạnh biện pháp đặc trị mụn như kem bôi và kháng sinh uống, thuốc ngừa thai có chứa cả estrogen và progesterone giúp làm giảm lượng androgen trong cơ thể, giúp giảm lượng chất nhờn và ít bị mụn.13 Một số loại thuốc ngừa thai thế hệ mới có chứa drosperinone, là một loại progestin có tính kháng androgen, giúp giảm mụn. Các nghiên cứu cho thấy thuốc ngừa thai dạng phối hợp chứa drosperinone có tỷ lệ sạch mụn hoặc gần như sạch mụn và tỷ lệ giảm số lượng tổn thương da cao hơn so với nhóm giả dược.14 

7. Tôi có cần phải khám định kỳ mỗi năm không?

Nếu đã dùng thuốc ngừa thai rồi, tôi có cần phải khám định kỳ mỗi năm không?

Ở một số nước, sau khi đã được chỉ định thuốc ngừa thai, phụ nữ cần khám phụ khoa định kỳ mỗi năm để được kê toa sử dụng tiếp tục.15

Tuy nhiên, dù có dùng thuốc ngừa thai hay không, phụ nữ đã quan hệ tình dục đều được khuyến cáo cần khám phụ khoa, khám vú và xét nghiệm tế bào học cổ tử cung hằng năm để tầm soát ung thư.16 Bên cạnh đó, nếu bạn có dùng thuốc ngừa thai, bác sĩ cũng sẽ kiểm tra huyết áp và đánh giá sức khỏe chung của bạn định kỳ vào mỗi lần khám.15  

Tóm tại

  • Mỗi người phù hợp với một biện pháp ngừa thai và một loại thuốc ngừa thai riêng biệt. Bạn cần trao đổi với bác sĩ đầy đủ về các bệnh lý của mình hiện tại và trước đây, tình trạng kinh nguyệt của mình, cũng như những lo ngại, băn khoăn của bạn để bác sĩ có hướng tư vấn phù hợp nhất.
  • Dù có dùng thuốc ngừa thai hay không, bạn cũng cần khám phụ khoa định kỳ hằng năm để đánh giá sức khỏe phụ khoa, nguy cơ ung thư và phát hiện sớm các tác dụng phụ của thuốc. 

 

VNOCVS190728 

Tài liệu tham khảo

1. Choi A et al. Strategies to improve compliance among oral contraceptive pill users: a review of the literature. Open Access Journal of Contraception 2014:5

2. Student Health Service. University of Pennsylvania. Tips for remembering to take your pill on time. Available at: https://www.vpul.upenn.edu/shs/pills.php. Accessed on 22 May 2019 .

3. WebMD. Birth Control: Benefits Beyond Pregnancy Prevention. Available at: https://www.webmd.com/sex/birth-control/other-benefits-birth-control#1 . Accessed on 22 May 2019.

4. CDC. Reproductive Health. Combined Hormonal Contraceptives. Available at: https://www.cdc.gov/reproductivehealth/contraception/mmwr/spr/combined.html#init . Accessed on 22 May 2019.

5. WebMD. What Birth Control is OK When you’re breastfeeding? Available at: https://www.webmd.com/sex/birth-control/birth-control-breastfeeding#1 . Accessed on 22 May 2019.

6. Mayo Clinic. Choosing a birth control pill. Available at: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/birth-control/in-depth/best-birth-control-pill/art-20044807 . Accessed on 22 May 2019.

7. BetterHealthChannel. Contraception after giving birth. Available at: https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/HealthyLiving/Contraception-after-childbirth . Accessed on 2 Jul 2019.

8. BV Từ Dũ. Available at: https://www.tudu.com.vn/en/aqm11/aqm39002/ . Accessed on 1 Jul 2019.

9. BV Từ Dũ. Những câu hỏi thường gặp khi sử dụng thuốc ngừa thai khẩn cấp. Available at: https://tudu.com.vn/vn/y-hoc-thuong-thuc/ke-hoach-gia-dinh/bien-phap-tranh-thai/nhung-cau-hoi-thuong-gap-khi-su-dung-thuoc-ngua-thai-khan-cap/ . Accessed on 2 Jul 2019.

10. Mayo Clinic. Morning-after pill. Available at: https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/morning-after-pill/about/pac-20394730 . Accessed on 3 Jul 2019.

11. WebMD. Will Birth Control Pills Make Me Gain Weight?. Available at: https://www.webmd.com/sex/birth-control/birth-control-pills-weight-gain . Accessed on 22 May 2019.

12. Camelia D. Four generations of progestins in oral contraceptives. UCLA Healthcare -VOLUME 16 (2012)

13. WebMD. Birth control for Acne. Available at: https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/acne/birth-control-for-acne-treatment#1 . Accessed on 22 May 2019

14. Arowojolu AO et al. Combined oral contraceptive pills for treatment of acne. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Jul 11;(7):CD004425.

15. WebMD. Getting Examined to Get the Pill. Available at: https://www.webmd.com/sex/birth-control/news/20010501/getting-examined-to-get-pill#1 . Accessed on 3 Jul 2019.

16. Bệnh viện Từ Dũ. Hướng dẫn khám phụ khoa, tế bào học cổ tử cung - Tầm soát ung thư định kỳ của Hội Sản Phụ khoa - Mỹ. Available at: https://www.tudu.com.vn/vn/y-hoc-thuong-thuc/diem-bao/huong-dan-kham-phu-khoa-te-bao-hoc-co-tu-cung-tam-soat-ung-thu-dinh-ky-cua-hoi-san-phu-khoa-my/ . Accessed on 3 Jul 2019.