Triệu chứng nhận biết viêm họng

Bạn đã có tài khoản, đăng nhập tại đây.

Viêm họng – viêm mũi họng cấp

banner-img

• Viêm họng là tình trạng viêm vùng họng miệng. • Viêm họng cấp, viêm mũi họng cấp là bệnh lý thường gặp ở trẻ em.
• Viêm tai giữa • Viêm đường hô hấp dưới như: viêm phế quản phổi, viêm phổi.

Các yếu tố dễ gây viêm họng, viêm mũi họng cấp tính ở trẻ em

•   Cân nặng lúc sinh < 2500 g.

•   Suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A.

•   Không được nuôi bằng sữa mẹ.

•   Ô nhiễm trong nhà.

•   Tiếp xúc khói thuốc lá.

•   Thời tiết lạnh, thay đổi.

•   Điều kiện sống thiếu vệ sinh

Các tác nhân gây viêm mũi họng cấp ở trẻ em

Do môi trường sống

·  Thời tiết thay đổi đột ngột, mưa ẩm.

·  Khói xe, khói thuốc lá, thuốc lào, bụi than, bụi bẩn, …

·  Trẻ mới đi học nhà trẻ, mẫu giáo….

·  Trẻ mới cai sữa hoặc thay đổi chế độ ăn dặm

Do virus, vi khuẩn, vi nấm

•   Virus (~60%): cúm, sởi, Adenovirus…

•   Vi khuẩn (~40%): phế cầu, tụ cầu, liên cầu …. Trong nhóm bệnh do vi khuẩn, liên cầu khuẩn tan huyết bêta nhóm A (GABHS) chiếm đa số: 70-93%.

•   Nấm: Candida.

Các triệu chứng thường gặp trong viêm họng, viêm mũi họng cấ

•       Sốt nhẹ hoặc sốt cao có thể lên đến 39 – 40 oC

•       Chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, thường thở bằng miệng do nghẹt mũi.

•       Ngứa, rát cổ họng, đau họng / đau khi nuốt,

•       Ho khan/ho có đàm,

•       Nhức đầu

•       Có thể có hạch sưng ở cổ

•       Các biểu hiện khác: hắt hơi, sổ mũi, người mệt mỏi, bị mất tiếng, khàn giọng

•       Các triệu chứng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của trẻ làm trẻ chán ăn, quấy khóc, khó ngủ, nghỉ học.

Dấu hiệu nhận biết viêm họng GABHS

Nhận biết nhanh các dấu hiệu viêm họng do vi khuẩn GABHS để xử trí kịp thời:

▪      Sốt cao > 38oC, có thể kèm ớn lạnh.

▪      Không ho hoặc ho từng cơn, ho khan hoặc có đờm

▪      Trẻ than nhức đầu, đau người (đau cơ), mệt mỏi.

▪      Bỏ bú / kém ăn.

▪      Buồn nôn

▪      Khó nuốt.

▪      Cảm giác ngứa họng, nuốt vướng hoặc đau khi nuốt. Khi nuốt cảm giác có dị vật chạy lên xuống ở cổ họng.

▪      Giọng đục và khan.

▪      Chảy mũi, nghẹt mũi.

▪      Sưng hạch cổ phía trước, hạch góc hàm.

▪      Đau họng.

▪      Niêm mạc họng đỏ, amiđan sưng to, có khi xuất hiện chấm mủ trắng hoặc lớp bựa trắng, tăng tiết amiđan.

▪      Vết đỏ trắng trên lưỡi và amiđan, tiết dịch hầu họng.

▪      Triệu chứng bệnh kéo dài trên 7 ngày.

Hậu quả viêm họng do liên cầu khuẩn (GABHS)

Viêm họng do liên cầu tan huyết bêta nhóm A nếu không điều trị triệt để có thể dẫn đến tái phát thường xuyên do vi khuẩn xâm nhập vào bên trong tế bào hệ hô hấp, có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng: thấp tim, viêm cầu thận cấp.

•       Biến chứng nhiễm trùng: do sự xâm lấn của GABHS sang các mô liền kề

-       Viêm hạch cổ trước.

-       Áp xe sau khí quản.

-       Viêm tai giữa.

-       Viêm tai xương chũm.

-       Viêm xoang.

•       Biến chứng không nhiễm trùng:

-       Thấp khớp cấp (RAA)

-       Viêm cầu thận cấp sau nhiễm GABHS (Streptococcus pyogenes)

-       Múa giật Sydenham

-       Viêm khớp phản ứng

-       Rối loạn tâm thần tự miễn ở trẻ em có liên quan đến GABHS (Streptococcus pyogenes)

Các dấu hiệu nguy kịch

•       Dấu hiệu nguy kịch trẻ dưới 2 tháng tuổi: tím tái, bú kém hoặc bỏ bú, co giật, ngủ li bì khó đánh thức, thở rít khi nằm yên, thở khò khè, sốt hoặc hạ nhiêt độ (trẻ lạnh).

•       Dấu hiệu nguy kịch trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi: không uống được hoặc bỏ bú, co giật, ngủ li bì hoặc khó đánh thức, thở rít khi nằm yên, suy dinh dưỡng nặng.

Khi nào cần đưa trẻ bị viêm mũi họng cấp đi khám lại bác sỹ?

Đưa trẻ đến khám lại ngay tại cơ sở y tế hoặc bệnh viện gần nhất nếu sau điều trị trẻ có các dấu hiệu nguy kịch hoặc có một trong các biểu hiện sau

-       Tím tái,

-       Rút lõm lồng ngực

-       Trẻ ho nhiều, khó thở hơn hoặc thở nhanh hơn

-       Vẫn sốt cao liên tục không hạ sốt sau khi lau mát và dùng thuốc.

-       Trẻ nôn nhiều, đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày.

-       Chảy mủ tai.

-       Mệt hơn

-       Bỏ bú/bỏ ăn.

-       Không uống được nước

Chăm sóc trẻ bị viêm họng / viêm mũi họng cấp tại nhà

banner-img

Vệ sinh mũi họng

• Nếu trẻ mới bị nghẹt mũi nhẹ, dịch mũi còn lỏng thì có thể lau rửa mũi ngay cho trẻ bằng khăn mềm. Trong trường hợp dịch mũi đặc, có rỉ mũi thì nên nhỏ 2 – 3 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi, đợi 1 lúc cho nước muối ngấm làm mềm rỉ mũi rồi nhẹ nhàng dùng tay day day mũi bé để rỉ mũi mềm và bong ra.

• Nếu dịch mũi quá nhiều và đặc có thể dùng dụng cụ hút mũi để hút cho trẻ. Tuy nhiên không nên lạm dụng hút mũi vì cách này có thể tạo áp lực gây tổn thương niêm mạc mũi. Tuyệt đối không dùng miệng của người lớn trực tiếp hút mũi dãi cho trẻ.

• Dùng khăn giấy mềm lau sạch mũi, dãi rồi vứt bỏ ngay sau khi sử dụng. (Không nên dùng khăn xô vì sau mỗi lần lau mũi, dãi cho trẻ, nếu không thay khăn mới, dùng lại khăn cũ vi khuẩn/ vi rút vẫn bám lại trên khăn.)

• Lưu ý: khi trẻ bị viêm mũi họng có thể dùng nước nuối sinh lý để rửa mũi, súc họng cho trẻ nhưng phải theo chỉ dẫn của bác sỹ.

Chế độ ăn

• Cho trẻ bú mẹ nhiều lần hoặc ăn thức ăn giàu dinh dưỡng, mềm, dễ tiêu, dễ nuốt.

• Cho trẻ ăn theo nhu cầu, chia nhiều bữa trong ngày và số lượng mỗi bữa ít hơn bình thường, không nên ép trẻ ăn hết phần thức ăn cha mẹ đã chuẩn bị.

• Cho trẻ uống nhiều nước để bù lại lượng nước mất do sốt, thở nhanh, nôn trớ, tiêu chảy.

Chăm sóc chung

• Giữ ấm cho trẻ, nhất là về mùa lạnh.

• Giúp trẻ giảm ho.

• Giúp hạ sốt cho trẻ: đặt trẻ nằm phòng thoáng mát, nới rộng quần áo, tã lót, cho trẻ uống nhiều nước/sữa, chườm mát, khi trẻ sốt > 38oC dùng thuốc hạ sốt (ibuprofen/paracetamol) theo liều hướng dẫn.

• Không tự ý dùng kháng sinh

Phòng bệnh viêm họng / viêm mũi họng cấp

•       Chăm sóc tốt sức khỏe cho bà mẹ trong thời gian mang thai, đảm bảo trẻ không bị đẻ non, không bị thấp cân lúc sinh. Tránh cho trẻ không hít phải nước ối, không bị ngạt lúc sinh.

•       Đảm bảo nuôi trẻ bằng sữa mẹ, cho trẻ bú mẹ sau khi đẻ càng sớm càng tốt, ăn dặm một cách khoa học đảm bảo chế độ dinh dưỡng, đủ vitamin đặc biệt là vitamin A.

•       Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch.

•       Vệ sinh cá nhân và môi trường sống sạch sẽ. Nhà ở và lớp học của trẻ cần thoáng mát về mùa hè, ấm về mùa đông, không đun bếp trong nhà, không hút thuốc trong buồng trẻ

•       Vệ sinh họng, miệng cho trẻ sạch sẽ bằng cách đánh răng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy.

•       Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch nước rửa tay có chứa cồn trước và sau khi chăm sóc trẻ.

•       Tập cho trẻ có thói quen rửa tay sau khi đi vệ sinh, trước và sau khi ăn. Bỏ thói quen cho tay lên miệng, ngoáy mũi.

•       Giữ ấm cơ thể cho trẻ về mùa đông và khi thay đổi thời tiết.

•       Tránh cho trẻ gần gũi người đang cảm ho, tránh cho trẻ đến chỗ đông người, nhất là khi đang có nhiều người cảm ho.

•       Phát hiện sớm và xử lý đúng các trường hợp mắc bệnh viêm họng / viêm mũi họng cấp tính.

•       Cha mẹ cần tuân thủ chỉ định của bác sỹ:

+  Không tự ý dùng thuốc kháng sinh, không dùng lại đơn thuốc cũ của lần khám trước.

+ Không tự ý nhỏ các thuốc co mạch kéo dài cho trẻ.